Fyra en Agusta

Wat dat liefdevolle kijken me gisteren bracht:

- Fyra wordt gemaakt door het bedrijf AnsaldoBreda in het lieflijke Toscane (in de stad Pistoia zelfs, ooit geroemd door Sallustius omdat Catilina er omkwam - Quousque tan-dem abutere...)

- "Made in Italy by Breda Costruzioni Ferroviarie S.p.A." stond onder meer te lezen op treinstel #4063 van de Washington Metro. Het gaat om een bedrijf met nogal wat bete-kenis in de wereld en met een felbewogen (ook fascistische) geschiedenis!

- Sinds 2001 (vermoed ik) maakt het deel uit van de holding Finmeccanica. Een masto-dont: luchtvaart, ruimtevaart, defensie, ICT, energie, transport... wat niet al!

- Aan het hoofd van deze gigant stond ene Giuseppe Orsi.

- Stond. Want... "Orsi was arrested by Italian police in February 2013 on bribery allega-tions in the Indian Chopper Deal Scam. His involvement was alleged in the payment of bribes [steekpenningen] to secure the sale of 12 helicopters in a deal worth 3600 crore (US$ 660 million) to India when he was head of the group's AgustaWestland unit" - schrijft Wikipedia. Begin februari van dit jaar, bevestigen ook andere bronnen, stapte hij inder-daad om die redenen als grote baas van Finmeccanica op.

- Steekpenningen??... Agusta???...

- Kijk nog eens goed wat er onder Luchtvaart, de eerste bedrijfstak van Finmeccanica, wel niet allemaal ressorteerde: op nummer 1 inderdaad... Agusta Westland!!!

- De Italiaanse helicopterbouwer die alle Belgen geboren voor 1988 toch echt als hun na-velstreng kennen! Van het... Agusta-schandaal! Dat behalve Dutroux de hele Vlaamse en vooral Waalse samenleving en politiek op zijn grondvesten heeft doen beven en heeft ge-schokt tot ver voorbij de milleniumwissel, in zekere zin zelfs tot op heden!

- Hoe is het mogelijk geweest dat er, inzake de Fyra-hogesnelheidstrein, niet eerder a-larmbellen zijn gaan rinkelen? Zeker bij de Belgen! Hoe is dat zo kunnen mislopen?...

- Zeker wanneer je bedenkt dat ook Orsi's voorganger Pier Francesco Guarguaglini is moeten aftreden wegens corruptiebeschuldigingen!

- En staat iemand erbij stil, zowel in Nederland als België, wat wel het lot zal zijn van de talrijke werknemers in het lieflijke Pistoia, de mensen die hun baan zullen verliezen wan-neer wij hier volharden in de boosheid, en enkel contracten opzeggen en schuldigen aan de galg praten?

- Werknemers van een bedrijf dat al jaren in Italië 'de Grote Zieke' wordt genoemd, de af-gelopen zes jaar meer dan een miljard euro verloor, enkel nog in leven is gebleven door geldinfuus na geldinfuus...


Zie je nu hoe de liefde je andere denkrichtingen opduwt?

('t Ging gisteren heel erg snel overigens, het schrijven vandaag kostte me veel meer tijd en moeite!)

Fyra en de liefde

"Het SP.A-Kamerlid David Geerts stelt zich ernstige vragen bij de rol die NMBS-topman Marc Descheemaecker heeft gespeeld in het hele Fyra-project. Vooral de bewering dat de kwaliteitscontrole volledig in handen van de Nederlandse partners lag, is Geerts een doorn in het oog"...

Wat vond ik het heerlijk om dit te lezen, vanmorgen: dat zulk denken ook bestaat, zulke mensen!

(Al blijft het stigmatiseren van de toplui van beide spoorwegbedrijven nog een werkpuntje, om het dan helemaal af te maken, zeg maar! Want zowel over Bert Meerstadt in Neder-land als over Marc Descheemaecker in Vlaanderen zijn prachtige dingen te vinden op het internet, google maar!...)

Zoek waarheid, niet schuld, draag ertoe bij dat het beter wordt!

Stap een: denk zelf liefdevol.

Pinkstere in Mestreech

Genoten van het uitzicht, gisteren, hoog op de Pietersberg, terras van het Buitengoed Slavante!

- O wat houd ik van Limburg, wat hoùd ik van Limburg!! Als ik later groot ben, ga ik in Maastricht wonen!

Op de heenweg John Denver, en weer terug Wader en Mey, perfecte vertolking van gevoel en stemming...

Verschil

Prachtig. In het ene land de strijd om de waardigheid van een lied (en van zichzelf als koningsvolk), in het andere land de strijd om een waardiger rechtspraak en fijnzinniger psychiatrie (ook hier was in het geding je self-esteem als onderdaan van de natie).

In het ene land, op een dag tijd, 39.439 mensen die ondertekenen. In het andere land, meer dan een week later, slechts 1.695!

Het resultaat: in het ene land terugtrekking van het gewraakte lied en louter een werkdag later oplossing zowel als excuus vanwege het kroningscomité, in het andere land?...

Zakt de hoop van al wie tekende alleen maar dieper.

Zal ooit het ene land beseffen welke historische schuld het nog te vereffenen heeft t.a.v. het andere? Dat vier eeuwen geleden niet alleen huisgehouden is in Azië en westelijker overzee, maar dat sindsdien ook schaamteloos niet meer is omgekeken naar dat deel van de natie dat achterbleef in het eigen diepe zuiden. Terwijl de elite noordwaarts trok, en volk en nieuwe vaderland opstootte tot de materiële en spirituele hoge hoogte die het tot op heden kent.

Het is makkelijk lachen met "de Belgen". Wanneer tekent vanuit Nederland een lezer van dit blog mee met de strijd die nog in Vlaanderen te voeren is? Zoals ikzelf heb meege-schreven, heel vroeg al op de dag vorige vrijdag, in de storm van verontwaardiging die losbrak om het koningslied. En zo mijn eigen kleine steentje bijdroeg, als nieuwe inwij-keling...

Wanneer houdt nationale zelfgenoegzaamheid werkelijk op? Wanneer wordt een natie wérkelijk compassievol, over de grenzen heen?

Een strijd, twee levens,

We staan voor elkaar, niet te breken

Een vlag, twee leeuwen

Met elkaar in de zon en de regen

Zij aan zij, borst vooruit

Trots als een pauw, dit is ons geluid...

De W van Willem is de W van Wij

Heel Oranje staat zij aan zij

De W van Welkom in ons midden

Tot welke God je ook moge bidden

De W van Wij zijn een met elkaar

Met de schouders naast elkaar...

Door de regen en de wind...

Zal ik nààst je blijven staan???

Benieuwd naar wat ze in het nieuwe lied verzinnen!

Appeltjes van Apeldoorn

Drie prachtige well kept secrets uit de Nederlandse bestaansgeschiedenis!

Een
Paleis Het Loo
Ga erheen met je kinderen! Laat ze ervaren wat monarchie is. (Ik heb daarbij zelf nog nooit zo'n shock ervaren, weet nog steeds niet wat ik ermee aan moet...)

Twee
De Parken
"Een van de fraaiste historische wijken van Nederland!" Dorpsgezicht middenin de stad! Rijksbeschermd sinds 2005. Zoveel groen! Zoveel villa's! Zoveel stilte weer! Waar kwam al die rijkdom (daar in de regio, eind 19de eeuw) toch vandaan??...

Drie
Apeldoorn & Appeltern
Er is een Appeldorn aan de Rijn in Duitsland, en een Appledore in het Engelse graafschap Kent. Hier vlakbij ook, aan de Maas, het lieflijke Appeltern!... "Doorn" en "tern" zouden niet (zoals zo vaak) verwijzen naar "doornstruiken" op dezelfde locatie in een ver verle-den, maar wel verwantschap hebben met "tree", het ons bekende woord voor boom. Appel-dro of -doorn of -tern dan een verwijzing naar de... appelboom!
"Villa ut marca Appoldro" zou Apeldoorn door de Romeinen zijn genoemd: "landgoed bij de mark (woud, grens, marge) vol appelbomen"??... (Bestonden hier appelbossen zoals ze nog steeds bestaan in bijv. Kazachstan?? De "tuinen van Eden" in het Oosten?...)

Heerlijk om hierover te blijven piekeren!

Maar wie in Nederland ligt er wakker van...

Jij wel! Kijk maar eens naar dit filmpje! Wedden dat het jou ook aansteekt!...)

Tweeling Das

Gisteren op de radio, terug van Turnhout, niet eens zo'n goede uitzending: de Avond van 2033 - Radio1, zelden aan mij besteed... 

Maar een spreker bleef me bij, Rudolf Das, waarom eigenlijk (zo indrukwekkend of inte-ressant vond ik hem tijdens de uitzending niet). Hem wilde ik absoluut opsnorren, moest ik, diepe drive...

Helemaal terecht. Ik bekeek inmiddels het interview dat Peter van den Hout van hem af-nam in De Torenkamer, en de aflevering van Pioniers in de Polder die Netwerk over hem en z'n tweelingbroer Robbert maakte. Futurologen beiden, architecten, ontwerpers, illus-tratoren, auteurs en zeer gewaardeerde gastsprekers... binnenkort 84 jaar oud!! (Samen met ene Stefan Denaerde werkten ze ook mee aan een boek over buitenaards leven - fascinerend!...)

Het Domein in Houten weet ik nu van hun hand, altijd weer fijn om zoiets te weten in je eigen omgeving... Maar mij blijven ze vooral bij als tekenaars en geweldige inspiratoren, ook op het ethische vlak overigens (zo hebben ze altijd geweigerd om rijk te worden, altijd gevonden dat hun eigen talent en ontzettende geluk de samenleving ten goede diende te komen...)

Dus wil ik heel erg graag met Golo opnieuw naar de genoemde televisieuitzendingen kij-ken. En uiteraard hun boeken ontlenen uit de bieb. Om eindeloos in te bladeren... Van de week nog, wanneer ie weer terug is van papa, en de Utrechtse bieb weer open na die groots aangekondigde computerverbouwing.

Anders vandaag al!

Aanbevolen!!!

Surf zo snel als je kunt naar hun website! 

En geniet van zowel volwassen- als van jeugduitzendingen! En van wat je daar verder nog meer (veel, dag na dag) kunt ontdekken!

Wat 'n prestatie!!! (Tal van boeiende mensen werkten eraan mee, wat 'n geweldige ver-zameling van talent: documentairemakers als Roel van Dalen en Gerda Jansen Hendriks, scenarioschrij-vers als Niek Barendsen, redacteurs als Hasan Evrengün, de Utrechtse geschiedenisprofessor Maarten Prak, thans ook als 'honorair conservator' verbonden aan het Rijksmuseum...)

WA-ow!

Samen spinvissen

Ik moest wel bij Spinvis uitkomen, na Boudewijn de Groot. Bedenk ik, nadat ik Eva heb gehoord.

"Spinvissen is een techniek die sportvissers als eeuwen gebruiken om roofvis te vangen. Met spinvissen gebruik je een imitatie van een aasvisje en laat deze zo door het water bewegen dat het net lijkt alsof er daadwerkelijk een visje zwemt"...

Maar wie dan de spin- en wie de roofvis: Erik de Jong of toch Boudewijn de Groot?

Wat begin ik moeilijk, zeg, vandaag...

Gisteren in Utrecht. Als zo vaak in het station Straatnieuws gekocht, de daklozenkrant (dan toch niet ter ziele gegaan, met dank aan mensen als Frank Dries!...)

Op de trein terug naar huis het interview gelezen dat (Haagse) Hester Heite afnam van de zanger Erik de Jong, alias Spinvis. Al van gehoord, vroeger, de naam, wat nummers op de radio, nooit goed tot me doorgedrongen...

"Spinvis is een groot succes", lees ik. "Maar Erik de Jong heeft ook andere tijden ge-kend: 'Heb lang in fabrieken gewerkt, nachtdiensten gedraaid'. Tot zijn debuut in 2002. Hij was toen begin veertig"...

Herlees nog eens de strofe boven de openingszin van het artikel, uit het lied Overvecht:

drink op degenen

die wel wisten hoe

op geluk en succes

het is ze allemaal gegund

drink op de vrienden

die langzaam verdwaalden

het kustlicht te ver

en de toverspreuk kwijt

Overvecht, Nieuwegein, deze zanger woont vlakbij, leeft hier zo dicht in onze wereld...

"Door te luisteren naar de verhalen van collega's in de fabrieken ben ik erachter gekomen dat er niet zoiets is als vrije keuze. Dingen lopen zoals ze lopen. Dat moet je goed besef-fen, dat geeft bescheidenheid en een soort deemoed, een beter vertrekpunt dan zelfver-zekerdheid"...

Hij grijpt me.

En terug thuis ontdek ik zijn muziek, ontdek Oostende, ontdek Bagagedrager! O  l u ì s - t e r  naar Bagagedrager!...

Ontdek zijn website (blog!), ontdek Gideon Relyveld (die hij radio laat maken op de eigen bladzijden, en die fan is, net als hij, van Han Reiziger, als ik in jonger jaren...)

Ontdek de preek die hij als leek, als ongelovige, mocht houden op de kansel van de dorpskerk in Nieuwegein Noord: "Leuk om te doen. En leerzaam. En moeilijk. Dankjewel, dominee Inge Hoek, om deze heiden bij te staan"...  L é e s  die tekst, zo mooi!

Ontdek, laat in de nacht, zijn vriendschap met Tom Pintens (weet je nog, in de lente voor onze Mongolië-reis, wat hebben we die grijsgedraaid!...)

Wat hield Golo van Er is Das Pop, wat zal hij vast veel houden weer van liedjes als Aan de Oevers van de Tijd... 

Gebaseerd op een gedicht van onze Gust Gils, overigens...

Rabbijn van Kotzk

"If I am I because I am I, and you are you because you are you, then I am I and you are you. But if I am I because you are you and you are you because I am I, then I am not I and you are not you!"...


"Where is God to be found? In the place where He is given entry"...


"You don't love fish. If you loved the fish, you would not have killed it and cooked it on a fire"...


Wat ben ik vanmorgen aardig getroffen door de wijze woorden van Menachem Mendel of Kotzk, die ik leer kennen omdat ik me wat verdiep in het Ger Chassidisme, de tak van het (bijzonder interessante!) chassidische jodendom die Yaakov Litzman aanhangt.


Litzman? De man die weigerde om Onkelinx de hand te schudden! 


J'ai les mains propres!, facebookte ze furieus.


En kwaliteitskrant De Standaard kopte daaronder: Gelijkheid man-vrouw!


Veel eerder rectificeerden gelukkig "sensatiekranten" als Het Laatste Nieuws (of hier het Reformatorisch Dagblad) dat de Waalse minister wel erg kort door de bocht ging. Maar lieten na om ten gronde inzicht te geven. Daarom bij deze een verwijzing naar de volle-dige tegenreactie van bijvoorbeeld Joods Actueel.

Nog mooier had ik het gevonden wanneer men ook een eerlijker foto van de man in kwes-tie had vertoond. Ḥasidut, wortel van het chassidisme, betekent letterlijk loving kindness, liefdevolle vriendelijkheid. De meeste foto's die ik van hem vind, stralen dat uit...

Vergelijk hiermee de foto op de site van de VRT-Nieuwsredactie!


Vergelijk de ongenuanceerde gelijkschakeling met handschudden weigerende ministers in Marokko en Iran (in Nederland voegt de NOS er al even boud uiteraard meteen de twee imams met Rita Verdonk een aantal jaren geleden aan toe). Hoe grondig verkent men 's mensen beweegredenen??...


"Alle hoogwaardigheidsbekleders weten dat ik als religieuze man gebonden ben aan mijn wetten die stellen dat ik enkel fysiek contact mag hebben met een naaste familielid zoals mijn vrouw, mijn grootmoeder, een dochter"... licht Pinchas Kornfeld, secretar-generaal van de ultraorthodoxe gemeente van Antwerpen, Machsike Hadas, verduidelijkend toe.


Is dat dan zóooo verkeerd??... Gaat het hier wèrkelijk om ongelijkheid van man en vrouw??...


Waarom vinden wij (m.n. mannen) het altijd zo verschrikkelijk wanneer inzake sociaal-fysieke interactie in andere culturen een grotere reserve in acht genomen wordt, een gro-tere "kuisheid", een grotere behoedzaamheid, een groter... besef van de heiligheid van een en ander?


Ik voel daar wel wat bij... Mijn zoon ook... Bij hem wordt het gezien als een autistische afwijking, bij mezelf als een andere... Maar ìs dat wel zo???


Golo zal altijd reageren bij te opzichtig (hun waardigheid naar beneden halende) blote en wulpse dames in de reclame... Maar hij bedekt net zo goed de blote buiken (dik en dun) van een man in een of ander afslankfilmpje als banner boven een Lego-site!...


Moeten we niet eens wat zorgvuldiger over een en ander gaan nadenken en schrijven?


Wat zijn we er al mee opgeschoten, met al die - eeuwig terugkerende - stereotiepen? Ga eens ànders kijken, élders zoeken, misschien bereiken we dàn wel doorbraken!


"All that is thought should not be said, all that is said should not be written, all that is written should not be published, and all that is published should not be read"...


Nog zo'n wijze van de oude Kotzker Rebbe, die Menachem Mendel Morgensztern (van Kotzk - of Kock - in Polen), oude guru van de Ger-chassidisten.


En toch zou ik hun adviseren, de zich links noemende Laurette Onkelinx en haar sympa-thisanten in de media, om er eens een paar boeken bij te pakken. Hasidim: Between Ec-stasy and Magic van Moshe Idel bijvoorbeeld. (Die ook is uitgegeven in het Nederlands bij het Nexus Instituut... een culturele denktank die beoogt "een stijl van kwaliteit, eruditie en tolerantie" te bieden "om op die wijze een contrapunt te zijn voor kleinheid van geest, verzuiling en nationalisme, de troosteloosheid van het niets weten en het fanatisme van het enig weten"... uit Tilburg... al vaker zag ik goeds uit deze Brabantse hoek komen!...)


Opdat de wereld wat extatischer worde, inderdaad. Wat magischer, verbeeldingrijker, rij-ker, warmer, een. Opdat mensen de eenheid zouden zien tussen pijpenkrul en dreadlock, tussen jood en arabier, de armoe in het westen, de rijkdom oost en zuid, autisme als weg uit de agressie, iédere "handicap" als zegen... Verlicht jezelf, laat de domheid eindelijk een einde nemen! 


Let's Awake Zion!, om nog maar eens met Marley te spreken.


Na Hemelvaart volgt Pinksteren! Word wakker, speak up!

Op strippad

Vandaag in Amsterdam, zonovergoten, nog steeds in winterkleding.

Eerst naar de tentoonstelling van Wasco in Het Beeldverhaal ("stripspeciaalzaak voor de gulzige lezer", o zeker weten, héérlijk!...). Vandaar naar cafe Alverna, naar Intertoys aan de overkant, waar Golo van eigen geld een Prince of Persia-doos van Lego kocht, met flinke reductie, vandaar naar Leidsekade, Leidseplein en Kerkstraat voor een bezoekje aan Lambiek (dat al bestaat sinds 1968, toen allereerste stripwinkel in Europa, en tweede in de wereld!...), waar we als nieuwkomers een gratis stripje mochten uitkiezen, vandaar naar Keizersgracht en Herengracht en Elandsgracht, voor nog een biertje en een appel-sap, in eetcafe De Jordaan, lang wachten (errrug lang!) op de bitterballen, maar smaken deden ze wel!...

Engel

Gekeken (ik alleen) naar het portret (eigenlijk twee) van Selma Wijnberg, en via haar van haar man Chaim Engel.


Mooi, heel veelzeggend.


(Bleef me afvragen waarom toch die kinderen op transport moesten, in Vught destijds. 1800 !  Waarvan 1300 joodse, ongeveer. Naar Sobibor... Kwam het niet te weten... In plaats daarvan dit indringende beeld van twee overlevenden... Van het Nederland van toen, Polen van toen... Europa... Israël... Amerika... Heel beklijvend ook gelijkenis met nu: het schrijnend niet aangereikt krijgen van hulp, het dubbelop slachtoffer worden van regelneverij en systeem...)

Mijn liefste hartge

Wat voel ik wanneer ik kijk naar dit kasteel? Voel ik hetzelfde als wat Peter Greenaway me probeert op te dringen, het beeld van koningsgezinde rijkelui, ambitieus egocentrisch decandent verkeerd want "rechtse" mensen, lees anti-republikeins aan de kant van Wil-lem III, ook al fout, de goeden altijd weer in de kliek van de gebroeders de Witt te vin-den...


Mijmer ik, bij de koffie in het koetshuis aan de overkant. Kasteel Amerongen, net Midzo-mer 1680 achter de rug. (Indrukwekkend, dat wel. Fantastisch, verfrissend, aangenaam, geweldig om zo een kasteel te bezoeken!...)


Maar nee, ik voél dat niet. Dat snobisme, dat aanmatigende... Ik voel heel iets anders! Ik voel...


strengheid... schoonheid... soberheid... reserve... beheersing... eenvoud... iets dat diep respect afdwingt... dat diep raakt... dat probeert "iets neer te zetten"...


En ik blijf de hele middag en avond zoeken. Tot ik vind!


De brieven (aan haar man) zoals Margaretha Turnor - hoofdrolspeelster in Greenaway's filmdrama - ze zélf geschreven heeft. Blogster eind 17de eeuw, zeg maar: levende, war-me, intieme geschiedenis, die zoveel inzicht geeft!...


En ik leer, op één namiddag en één avond zoveel nu over het rampjaar 1672!! En de jaren eromheen, ik ga het éindelijk (als Vlaamse ook, niet onderwezen op dit terrein) echt goed begrijpen!...

6 oktober 1671

- 58 jaar oud is ze dan [in de film had ze dus 67 moeten zijn!...] -
Vertelt over de schade na een zware storm. Het kasteel heeft het er goed van afge-bracht. Maar staande op de Lekdijk ziet ze een enorme ravage. Wég boekweit. Wég korenschoven. En daar: omgeblazen tabaksschuren en vernielde rietkragen. Dat gaat haar zeer aan het hart...

20 oktober 1671

Is gevlucht naar Amsterdam. Het Franse leger van zonnekoning Lodewijk XIV heeft delen van Nederland bezet, waaronder de provincie Utrecht. De soldaten houden huis en Marga-retha houdt haar hart vast. Van reizigers hoort ze over 'grote rook en vlam' bij Capelle aan de IJssel. 'Ik vrees al voor ons arme dorp Amerongen'...

2 januari 1673

- 60 jaar oud nu -

schrijft een brief aan haar man. Niet vanuit Amerongen, maar vanuit haar Haagse huis, Kneuterdijk - hoek Plaats. Het is oorlog, de Waterlinie beschermt tegen de Franse troe-pen. Maar nu vriest het dat het kraakt en rukken ze op. Over het ijs. Bodegraven en Zwammerdam zijn al op een gruwelijke manier geplunderd, uitgemoord. 'Het eene droef-heijt komt mij opt ander en heb niemant die mij raet'...

20 januari 1673

Slechte berichten uit Amerongen. De Fransen eisen een fortuin van het dorp, maar er woont bijna geen mens meer, bijna iedereen is gevlucht. En nu wordt er danig gedreigd. Met het 'totaliter raeseere en afbreecken' van huizen, als het geld er niet komt. Met de grond gelijk, dus…

30 januari 1673

Onheilspellendnieuws. 'De seeckretaris van Ameronge' laat weten dat hij 'last heeft om thuijs te Ameronge te doen springe'. Op te blazen. Tenzij er de lieve somma van 3000 gulden wordt betaald. Contant. Misschien valt er nog af te dingen...

6 maart 1673

Op 21 februari zenden de Fransen een edelman met 10 of 11 ruiters naar Amerongen. Bij aankomst hebben boeren (huijslieden) ervoor gepleit het huis te sparen. In ruil voor 'een goede som gelts'. Dat mag niet baten: 'Sij hebbe aenstonts tackebosse gedragen tot int bovenste vant huijs en voort het hele huijs door, hebbe van booven in de kap van de toorens eerst aengesteecken ent so voort afgebrant.' Alleen hondenhuis en bomen zijn ongedeerd...

13 maart 1673

Een soort nabeschouwing. Vol deemoed. Over de  verwoesting van hun huis, staande binnen de heerlijkheid Amerongen. 'Wij zullen spreken zoals Job. God geeft en God neemt, de naam des Heeren zij geprezen. Als Hij het wil heeft Hij middelen genoeg om het ons weer terug te geven, zo niet dan moeten wij vertrouwen en bidden dat wij een huis in de hemel hebben, dat ons door geen mens kan worden afgenomen'...

28 april 1673

De oorlog eist zijn tol. 'Het is ongelooflijk hoe moedeloos de mensen zijn, zeggende dat deze staat helemaal bedorven is'... En over zichzelf: 'Ik word oud, wij zijn beiden ongeluk-kig dat deze tijden ons in onze ouderdom moeten overkomen'...

10 mei 1673

Intussen is de omgeving van Dordrecht en Rotterdam onder water gezet. En in de stad Utrecht is het goed mis. Veel mensen sterven de hongerdood, anderen eten draf, afval - van bierbrouwerijen. 'Heelle fatsoenlijcke liede' gaan nu 's avonds 'om een stuck broot bidde'...

2 december 1676

- 63 jaar oud -
'Het vriest hier sterck. Ik laet alle daechge in de grafte bijten om de vis te behoude.' Het lijkt een strenge winter te worden. Ze legt zich er op voorhand bij neer. 'Al wat godt belieft moete wij verwachte'...

9 april 1677

- 64 jaar oud -
Hoog water, in de uiterwaarden van de Rijn. Flinke schade. 'Daer wij vrij wat koste aen hebbe, maar wat kan men doen. Wij sijnt alleen niet, tis overal so gestelt...

16 april 1681

- 68 jaar oud -
Over Fritsge, de oudste kleinzoon, nu een jaar of dertien en haar absolute favoriet. Het gaat niet echt goed met Frits, hij heeft hulp nodig. Van een gouverneur, een leraar. Die is zojuist op Amerongen aangekomen. Een Fransman, die heeft gewerkt bij de keurprins van Brandenburg. 'Hij schijnt seer stil en moodest (bescheiden), spreeckt weijnich of geen duijts, maer heel goed frans en latijn'. Bovendien gaat hij met Frits uit en op jacht. 'Hoope het kint van hem sal proofiteere en wel leeren'...

11 mei 1682

- 69 jaar oud -
Al het koren op 't Spijck (een stuk land bij de Rijn) is verloren. Door water, wind en kou. 'Sodat de arme huijsman (oftewel boer) daerniet[s] van te verwachten heeft'. Met armoe en 'swaericheijt' als gevolg. Terwijl het leven toch al zo moeilijk is door die hoge belas-tingen…

28 mei 1690

- 77 jaar oud -
Godard van Ginckel, hun enige zoon, is - uiteindelijk - voortreffelijk terechtgekomen. In de directe nabijheid van prins Willem III, onderwijl tevens koning van Engeland. Maar nu is hij, met leger en al, op weg naar Ierland. Om daar slag te leveren. Man weg, zoon weg... Het blijft er niet bij. Ook oogappel Fritsge, Frederik Christiaan, oudste kleinkind, 22 nu, vertoeft elders. Thans nog in Londen, doch straks eveneens naar Ierland. 'De heere wil onse soon op sijn reijs en in dat woeste lant koomende voor alle ongeluck bewaren en dien jonge bloesem (Frits) een wijs en voorsichtich harte geefven'...

5 februari 1691

- 78 jaar oud -
Het is zó koud dat er diverse mensen op straat zijn doodgevroren. Ze durft eigenlijk het personeel geen boodschappen meer te  laten doen. Zelf heeft ze het ook niet makkelijk: ze voelt zo'n pijn in lijf en leden: 'dat ick naulixs op en neer kan, als ick op een stoel sit moetenser mij van op helpen of kander niet af koome'. En verder schrijven lukt niet, want de inkt is bevroren…




Heel mooi allemaal, die briefwisseling van Margaretha (die Griet zou zijn genoemd) en Godard (ofte Goert?...), haar "heer en liefste hartge", nog tot op hoge leeftijd...


Brieven die zijn verzameld in het boek Rampjaar 1672 van Luc Panhuysen - dat ik wel in de museumwinkel zag, maar door de titel en ondertitel - Hoe de republiek aan de onder-gang ontsnapte - ontging mij dat het om de correspondentie hierover tussen de beide echtelieden ging...


(Kun je overigens ook integraal als luisterboek beluisteren, of online (op de website van het gelijknamige programma op de VPRO een tijd terug))...


Allemaal heel erg de moeite!!

Mooie, interessante mensen moeten het zijn geweest... (zij doet me een beetje aan Isa-belle Huppert denken, als je goed kijkt naar haar gezicht, maar dan liever, zachter...)


In hun - prachtige! - bibliotheek (nee, die van hun nazaten) - die wij bezochten vandaag - ook "Euthanasie ofte Wel-sterven" tot mijn verbazing. Toen al?


Of hoe zo'n Brits barokke filmregisseur je toch - door zelf wat nadenken - op onvermoede ongelooflijk boeiende paden zetten kan!


Met heel veel dank!!